Blair vreest stembusgang Schotland 3-05-07
Door NOS-correspondent Tim Overdiek

Het ongenoegen is voelbaar in de straten van Dundee, en de bereidheid tot een drastische ommekeer in het kieshokje wordt zichtbaar. 

In Schotland overheerst desillusie over de regerende Labour-partij, en dat geeft de nationalisten goede hoop op een historische verschuiving. Eerst de macht, en dan mogelijk de afscheiding. 

Het staat zwart op wit in het politiek manifest van de Scottish National Party (SNP). "Het is tijd voor frisse ideeën, en voor een nieuwe benadering om samen te bouwen aan een veiliger, gezonder en welvarender Schotland." 

Na exact driehonderd jaar in de Britse unie is het tijd voor een radicale, nieuwe richting. En ditmaal is het bittere ernst. 

Bikkelhard
Althans, als het aan de SNP ligt. Indien de partij vandaag de grootste wordt - en de peilingen wijzen in die richting - zal binnen honderd dagen wetgeving worden ingediend voor een referendum dat in 2010 definitief uitsluitsel moet geven. 

Onafhankelijkheid of trouw blijven aan Groot-Brittannië. Londen maken zich terdege zorgen.  

De afgelopen weken heeft Labour onder leiding van Blair een bikkelharde campagne gevoerd om de SNP zwart te maken. 

De berekeningen zouden niet deugen. Afscheiding leidt tot een faillissement. Ook de belastinghervorming, die de SNP voorstelt, zou desastreuze gevolgen hebben. Maar Blairs aanval heeft de SNP eerder gesterkt. 

Blok
Hoe levensvatbaar is het plan om uit de unie te stappen? De SNP rekent zich rijk met de oliereserves die, inderdaad, in Schotse wateren liggen. Daarmee kun je generaties vooruit. 

Minstens zo belangrijk zijn de trots en overtuiging dat Schotland toe is aan een nieuwe, onafhankelijke toekomst. Londen, geldt het verwijt, is een blok aan het been geworden. 

Dat argument is niet helemaal terecht. De regering in Westminster pompt meer geld in Schotland dan dat er terug vloeit. 

Maar de SNP houdt voet bij stuk. Dankzij toegenomen globalisering is het denkbaar dat de Schotse economie veel effectiever kan groeien als het niet wordt belemmerd door Britse regelgeving die in Londen wordt bekokstoofd. 

Een verleidelijke gedachte, en de SNP is er uitstekend in geslaagd om een heuse beweging te mobiliseren. Geholpen door het gestuntel van Labour in het Schotse parlement, maar ook door het afkalvend vertrouwen in premier Blair. 

Feit is echter dat er bij lange na nog geen meerderheid bestaat in Schotland die inderdaad wil afscheiden. 

Brown
De grootste verliezer is niet langer Tony Blair. Hij maakt volgende week bekend wanneer zijn minister van Financiën Gordon Brown hem mag opvolgen. 

Aan de vooravond van diens langverwachte machtsovername vreest vooral Brown met grote vreze. Hij is Schot in hart en nieren. Verlies in zijn achtertuin zou een gigantische belediging zijn. 

Dat maakt de Schotse verkiezingen zo fascinerend. 

Labour krijgt ervan langs, zo lijkt het, en niet alleen in het noorden, maar ook bij de Assemblee-verkiezingen in Wales en bij de lokale verkiezingen in Engeland. Tony Blair zal de aftocht blazen, nog net zonder pek en veren, maar opvolger Brown is wellicht de man die uit de startblokken zal struikelen.
Links
Website SNP (Engelstalig)
Website Labour (Engelstalig)
Sean Connery prijst de SNP aan (Engelstalig)